• Mohamed Badaou

Endometriose - wat je zou moeten weten.

Endometriose is een relatief vaak voorkomende aandoening bij menstruerende vrouwen, desondanks blijft het moeilijk begrepen. De aandoening lijkt onschuldig, maar komt in tot wel 1 op de 4 vrouwen met vruchtbaarheidsproblemen voor (1). Dit maakt het een van de meest voorkomende oorzaken van verminderde vruchtbaarheid. Maar wat is endometriose nou eigenlijk, waar komt het door, en de belangrijkste vraag: kan je er iets tegen doen?


Wat is endometriose precies?

Simpel gezegd is endometriose de buitenbaarmoederlijke groei van weefsel dat lijkt op je baarmoederslijmvlies. Het kan op verschillende plaatsen voorkomen, zoals je eierstokken, eileiders, darmen, buikvlies of blaas (2, 3). In hele uitzonderlijke gevallen kan je ook endometriose hebben bij je longen of je hartvlies (4).



afbeelding afkomstig van: Medical Visuals


Waar wordt endometriose door veroorzaakt?

Een duidelijk antwoord op deze vraag is er nog niet. Wel zijn er een aantal factoren die mogelijk meespelen in het ontstaan van endometriose. Momenteel wordt er geloofd dat endometriose een aandoening is die door zowel genetische als omgevingsfactoren wordt veroorzaakt (5). Als een eerstegraads familielid aan endometriose lijdt, is de kans dat jij het ook ontwikkelt zes keer hoger dan wanneer dit niet het geval is (6).


De meest geaccepteerde theorie over het ontstaan van endometriose is die van retrograde, ofwel terugvloeiende, menstruatie (6, 7). Volgens deze theorie vloeit het bloed en slijm van de menstruatie terug via de eileiders, waarna deze in de buik- en bekkenregio kunnen komen. Als de bloed- en slijmcellen zich hier innestelen, kan je endometriose ontwikkelen. Ook andere factoren zoals je hormonen, afweer en ontstekingsprocessen spelen dus een rol in de ontwikkeling van endometriose (7). Veel vrouwen hebben wel eens een retrograde menstruatie, maar een stuk minder vrouwen ontwikkelt ook daadwerkelijk endometriose. Je hoeft je dus niet elke keer dat je ongesteld wordt zorgen te maken over het ontwikkelen van endometriose.



Wat zijn de meest voorkomende klachten bij endometriose?

De meest voorkomende klachten bij endometriose zijn:

  • Heftige pijn bij de menstruatie;

  • Verminderde vruchtbaarheid;

  • Chronische (lees: langdurige) bekkenpijn;

  • Pijn tijdens de seks;

  • Pijn bij het plassen. (8)


Wat is de relatie tussen endometriose en een verminderde vruchtbaarheid?

Bij endometriose heb je buitenbaarmoederlijke groei van je baarmoederweefsel. Dit weefsel hoort hier niet en je lichaam herkent dit dan ook. Als gevolg hiervan ontstaat er een ontstekingsreactie. Het is goed dat je lichaam een opruim mechanisme heeft, maar het nadeel is dat er door dit mechanisme littekenweefsel ontstaat.

In sommige gevallen kan dit littekenweefsel zich rondom en in de eileider ontwikkelen; het littekenweefsel houdt dan je eitjes en de zaadcellen van je partner tegen. Zie het als een blokkade op de enige snelweg die er is van punt A naar B. Dit kan het zwanger worden bemoeilijken, maar het is gelukkig niet onmogelijk. Uit onderzoek blijkt dat 1 op de 3 vrouwen met endometriose natuurlijk zwanger wordt binnen drie jaar. (9)


Wat kan ik eigenlijk tegen endometriose doen?

Een officieel medicijn voor endometriose is er helaas nog niet. Bestaande behandelingen richten zich eigenlijk vooral op symptoombestrijding. Er is wat bewijs dat voldoende beweging en het vermijden van grote hoeveelheden alcohol je risico op endometriose zouden kunnen verkleinen (10). Om de pijn te verlichten bij endometriose kun je ontstekingsremmers, zoals naproxen en ibuprofen, of orale anticonceptie gebruiken. Uit onderzoek blijkt dat beiden een verlichtend effect hebben op de pijn die bij endometriose erbij komt kijken (11, 12, 13).


Voor de verminderde vruchtbaarheid bij een milde vorm van endometriose kun je een operatie ondergaan. Tijdens deze operatie wordt het extra weefsel verwijderd of verklevingen (door het littekenweefsel) verwijderd (14). Een andere optie is hormonen (GnRH-agonisten) slikken. Door de hormonen zul je tijdelijk geen oestrogenen aanmaken en ook niet ongesteld raken. Een groot nadeel van de hormonen zijn de bijwerkingen, zoals opvliegers een droge vagina of acne (15). Mocht het niet lukken om zwanger te worden dan is IVF ook nog een optie bij endometriose. (9)


Gemiddeld gezien wordt endometriose 6.7 jaar later na de eerste klachten pas vastgesteld (16). Vaak is de endometriose dan verder gevorderd. Hoe eerder je erbij bent, des te minder effect het op je lichaam heeft. Mocht je het idee hebben dat je aan endometriose lijdt dan raden wij je aan om dat zo snel mogelijk met je huisarts te bespreken.


Referenties

  1. Stekkinger E, van der Linden P. Levenorgestrelhoudend IUD voor de behandeling van Endometriose. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde [Internet]. 2007 [cited 1 November 2020];151:2372-2376. Available from: https://www-ntvg-nl.vu-nl.idm.oclc.org/system/files/publications/2007123720001a.pdf

  2. About Endometriosis [Internet]. Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development. 2020 [cited 21 February 2020]. Available from: https://www.nichd.nih.gov/health/topics/endometri/conditioninfo

  3. Ik heb endometriose | Thuisarts [Internet]. Thuisarts.nl. 2020 [cited 1 November 2020]. Available from: https://www.thuisarts.nl/endometriose/ik-heb-endometriose-0

  4. Hufnagel D, Li F, Cosar E, Krikun G, Taylor H. The Role of Stem Cells in the Etiology and Pathophysiology of Endometriosis. Seminars in Reproductive Medicine. 2015;33(05):333-340.

  5. Fauser B, Diedrich K, Bouchard P, Dominguez F, Matzuk M, Franks S et al. Contemporary genetic technologies and female reproduction. Human Reproduction Update. 2011;17(6):829-847.

  6. Giudice L, Kao L. Endometriosis. The Lancet. 2004;364(9447):1789-1799.

  7. Endometriosis [Internet]. nhs.uk. 2019 [cited 1 November 2020]. Available from: https://www.nhs.uk/conditions/endometriosis/

  8. Endometriosis [Internet]. The American College of Obstetricians and Gynecologists. 2019 [cited 1 November 2020]. Available from: https://www.acog.org/womens-health/faqs/endometriosis

  9. Macer M, Taylor H. Endometriosis and Infertility. Obstetrics and Gynecology Clinics of North America. 2012;39(4):535-549.

  10. Endometriosis | Womenshealth.gov [Internet]. U.S. Department of Health & Human Services: Office on Women's Health. 2019 [cited 1 November 2020]. Available from: https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/endometriosis

  11. Grandi G, Barra F, Ferrero S, Sileo F, Bertucci E, Napolitano A et al. Hormonal contraception in women with endometriosis: a systematic review. The European Journal of Contraception & Reproductive Health Care. 2019;24(1):61-70.

  12. Rafique S, Decherney A. Medical Management of Endometriosis. Clinical Obstetrics and Gynecology. 2017;60(3):485-496.

  13. Treatment of pelvic pain associated with endometriosis: a committee opinion. Fertility and Sterility. 2014;101(4):927-935.

  14. European Society of Human Reproduction and Embryology. Management of Women with Endometriosis. European Society of Human Reproduction and Embryology; 2013.

  15. Zorginstituut Nederland. Gosereline (GnRH-agonist) [Internet]. www.farmacotherapeutischkompas.nl. Available from: https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/preparaatteksten/g/gosereline#indicaties

  16. Parasar P, Ozcan P, Terry K. Endometriosis: Epidemiology, Diagnosis and Clinical Management. Current Obstetrics and Gynecology Reports. 2017;6(1):34-41.

We houden je op de hoogte! x Grip

Over

FAQ

Werken bij

Contact

Privacy

 

 

Word lid van onze #slack community

Grip testen zijn exclusief bedoeld voor wellness monitoring, en zijn geen vervanging van een gesprek met een art.s 

Grip logo.png

Krijg Grip.